7 dk okuma
E-ticaret kurulumlarında en sık yapılan hata, başka bir pazar için tasarlanmış bir akışı olduğu gibi almaktır. Uluslararası şablonlar genellikle üç şeyi varsayar: müşteri kartıyla ödeyecek, adresi standart biçimde yazacak ve kargo bir firmaya devredilecek. Erbil ve genel olarak Irak pazarında bu üç varsayımın hiçbiri kendiliğinden doğru değildir.
Ödeme: kapıda nakit hâlâ birinci sırada
Bölgede online alışverişin büyük bölümü kapıda ödeme ile tamamlanıyor. Bu, sistemi kuranlar için birkaç somut sonuç doğurur. Sipariş, ödeme alınmadan önce “onaylanmış” sayılmak zorundadır; bu yüzden stok rezervasyonu ödeme anında değil sipariş anında yapılmalıdır. Ayrıca teslimatta vazgeçme (iade) oranı kartla ödemeye göre yüksektir; sistemin bunu ayrı bir durum olarak kaydetmesi gerekir, yoksa ciro raporu gerçeği göstermez.
- Kapıda nakit: siparişte stok rezerve edilir, tahsilat teslimatta kaydedilir.
- Kart / dijital cüzdan: tahsilat anında düşer, iade süreci farklı işler.
- Havale: onay beklerken sipariş “ödeme bekliyor” durumunda tutulmalıdır.
- Teslimatta vazgeçme: iptal değil, ayrı bir durum olarak raporlanmalıdır.
Adres: sokak adı değil, tarif
Standart adres formu (sokak, numara, posta kodu) bölgede çoğu zaman boş kalır veya yanlış doldurulur. Gerçekte müşteri “Ankawa, Dream City girişinden sonra ikinci blok, market karşısı” gibi bir tarif verir. Bu nedenle adres alanını zorunlu-yapılandırılmış hale getirmek yerine, serbest metin tarif alanı ve bir konum işaretleme seçeneği sunmak teslimat başarısını artırır.
- Serbest metin “adres tarifi” alanı bırakın; zorunlu posta kodu istemeyin.
- Haritadan konum işaretleme veya paylaşılan konum bağlantısını kabul edin.
- Kurye için telefon numarasını zorunlu tutun — teslimat pratikte telefonla tamamlanır.
Teslimat: bölge bazlı ücret ve kendi kuryeniz
Birçok işletme teslimatı kendi ekibiyle veya anlaşmalı motosikletli kuryelerle yapıyor. Bu, sistemde “kargo firması entegrasyonu” yerine bölge bazlı ücret tablosu ve kurye ataması gerektirir. Ankawa ve merkez için ücretsiz, çevre ilçeler için sabit ücret gibi bir kurgu, hem müşteriye net hem de işletmeye yönetilebilir gelir.
WhatsApp akışı kenar değil, ana kanal
Sipariş sitede tamamlansa bile onay, adres netleştirme ve teslimat bilgilendirmesi çoğu zaman WhatsApp üzerinden yürür. Bunu “ek özellik” olarak görmek yerine akışın parçası saymak gerekir. Aksi hâlde siparişin bir bölümü sistemde, bir bölümü sohbette kalır; ay sonunda hangi siparişin gerçekten teslim edildiği belirsizleşir.
- Sipariş numarası hem sitede hem WhatsApp mesajında aynı olmalıdır.
- Sohbette yapılan değişiklik (adres, ürün) sisteme de işlenmelidir.
- Teslimat onayı tek bir yerde kaydedilmelidir; iki farklı kayıt tutulmamalıdır.
Çok dilli vitrin ve para birimi
Vitrinin Kürtçe, Arapça ve İngilizce çalışması yalnızca metin çevirisi değildir: fiyatın IQD mi USD mi gösterileceği, sayı biçimi ve yazı yönü (RTL) birlikte değişir. Ürün adını çevirip fiyat biçimini olduğu gibi bırakmak, güven kaybının en sessiz sebeplerinden biridir.
Kısa bir kontrol listesi
Bu maddeler karmaşık görünebilir ama hepsi kurulum aşamasında bir kez doğru tanımlandığında sonrasında kendiliğinden işler. Zor olan, sistem çalışmaya başladıktan sonra bunları geri dönüp değiştirmektir.
- Ödeme yöntemleri gerçekten kullanılanlar mı, yoksa şablondan mı geldi?
- Adres alanı bölgedeki gerçek adresleme biçimine uygun mu?
- Teslimat ücreti bölgeye göre tanımlanabiliyor mu?
- WhatsApp akışı sipariş kaydına bağlı mı, ayrı mı duruyor?
- Fiyat, para birimi ve yazı yönü dile göre birlikte değişiyor mu?